Henk Pieters is actief binnen de Protestantse Gemeente Midden-Westfriesland, leest kinderen voor bij de kinderopvang en zit in het bestuur van de theaterkerk Wadway. Op donderdagmiddag wandelt hij met een oudere demente meneer en ’s ochtends staat hij zelfs nog op het voetbalveld bij VVS ‘46. “Dat ik dit allemaal nog kan doen, voelt als een voorrecht.”
Heiden
“Van mijn vrouw mag ik dit eigenlijk niet zeggen,” lacht Henk. “Ik was namelijk heiden en mijn vrouw niet. Maar als je verkering krijgt, ga je je er meer in verdiepen. Het geloof heeft me toen op het spoor gezet naar de zin van het leven. Je medemens is belangrijker dan jijzelf.”
Tegenwoordig noemt hij zichzelf een praktiserend gelovige: iemand die niet alleen gelooft, maar ook actief iets met dat geloof doet. Voor Henk betekent dat dat hij het geloof dagelijks probeert uit te dragen in zijn doen en laten.
Minder kerkgangers
Als praktiserend gelovige is Henk elke zondagmorgen in de kerk te vinden en helpt hij er als vrijwilliger. “Ik ben van de leer: geen woorden, maar daden. Je kunt bidden en niks meer doen, maar dat is niks meer voor mij. Ik heb de zondagmorgen nodig om me weer gemotiveerd te voelen voor de nieuwe week. Eigenlijk hetzelfde als een ander die op zondagmorgen yoga doet. Helemaal zen.”
Maar of die zondagmorgen nog lang blijft bestaan, is de vraag. Het aantal kerkgangers neemt steeds verder af: Het is met name de oudere generatie die nog in de kerkbanken zit, terwijl jongeren moeilijk te bereiken zijn. “Als ik op zondag in de kerk zit, zie ik vooral grijze en kale koppies. Allemaal mensen van 60+.” Ook het aantal vrijwilligers loopt steeds verder terug, en dat maakt het volgens Henk extra lastig om de kerk draaiende te houden.
“Het is net als bij een sportvereniging,” zegt Henk. “Ouders van sportende kinderen worden gevraagd om hun steentje bij te dragen. Maar tegenwoordig werken zowel mannen als vrouwen, het is druk, en dan komt er ook nog vrijwilligerswerk bij voor de kerk of de vereniging. Mensen betalen liever wat extra of kopen het af, dan dat ze tijd vrijmaken. Dat is de samenleving nu.”
Kerkelijke bubbel
“Daarnaast zijn de kerkelijke vieringen nog altijd erg traditioneel. Als er jongeren komen, dan denken ze vaak: dit inspireert me niet. Dat is jammer, want hoe zorgen we dat dit verandert? Als kerkelijke gemeente hebben we daar geen antwoord op.” Terwijl dat niet voor heel Nederland het geval is, vertelt Henk.
“In de zogenoemde bijbelbelt, in delen van Zuid-Holland en de Veluwe, groeien de kerkgemeenschappen juist. Daar is de kerk veel meer verweven met het dagelijks leven. Als je daar naar de kerk gaat, zit je waarschijnlijk ook op een christelijke school, een christelijke sportvereniging of muziekschool. Je blijft dan in die bubbel van het christelijke geloof. Daardoor word je geraakt om actiever in het geloof te staan en eraan bij te dragen. Daar geloven ze van kaft tot kaft in de bijbel. Voor mij gaat dat te ver. Ik vind dat geloof óók twijfelen is. Juist als ik ergens aan twijfel, wil ik er meer van weten. Dan wil ik erover praten, dat activeert mij juist en dat is helemaal goed naar mijn idee.”
Activiteitencommissie
Juist daarom voelt Henk zich thuis in de kerk in Hoogwoud. Daar is ruimte voor twijfel en onzekerheid en dat mag er volgens hem ook zijn. Hij hoopt zelfs dat dit juist de deuren opent voor jongeren. “Ik ben christen, maar ook humanist. En ik vind mezelf juist daarom heel toegankelijk voor die generatie. Heb je een vraag? Kom, dan gaan we erover praten. Ik ben niet zo’n type dat jongeren wil overtuigen. Het moet uit de mensen zelf komen. Ik ga ze niet dwingen om naar de kerk te komen.”
Om de kerk toegankelijker te maken, zit Henk in de activiteitencommissie. Op woensdagochtend organiseren ze een koffieuurtje; niet alleen voor kerkgangers, maar voor iedereen, gelovig of niet. In maart staat er elk jaar een jeugdvoorstelling op het programma en ook aan Burendag doen ze mee. “Zo hopen we ook andere mensen naar de kerk te krijgen. De kerk als herberg waar iedereen kan binnenstuiteren. Niet om zieltjes te winnen, maar om er te zijn voor je medemens. Dat is voor mij het christelijk geloof: het is beter te geven dan te nemen.”
Toch maakt Henk zich zorgen over de toekomst van de kerk. “Als er niet meer aanloop komt, dan zal de kerk hier uiteindelijk ophouden te bestaan. Vooral voor ouderen is dat een hard gelach. Het is nog niet zover, maar ik hoop dat mensen door dit artikel toch denken: ik ga eens even kijken.”
Vrijwilligerswerk
Gelukkig is het nog lang niet zo ver. En zelfs áls dat ooit zou gebeuren, duurt het nog jaren. Intussen zit Henk zeker niet stil. Naast zijn inzet voor de kerk doet hij volop vrijwilligerswerk. Zo leest hij elke woensdagochtend peuters voor. “Als ze al voor het raam op me staan te wachten, dan word ik daar zó blij van.” En elke donderdagmiddag wandelt hij met een oudere meneer met dementie. “Als ik aankom herkent hij me niet, en als ik wegga is hij me waarschijnlijk alweer vergeten. Maar ik gun hem een uurtje in de buitenlucht en voor mij is het ook leuk. We hebben altijd veel lol met elkaar.”
En als er dan nog tijd overblijft, geniet Henk van zijn vrije momenten. Samen met zijn vrouw gaat hij graag naar hun vakantiehuisje in Callantsoog, en elke donderdagochtend staat hij met tien tot twaalf mannen op het veld bij voetbalvereniging VVS ’46 in Spanbroek. “Dat is toch heerlijk, een uurtje trappen. Dat we dat nog kunnen doen! Hoeveel mensen van mijn leeftijd kunnen dat nog? Meer mensen zouden dat moeten doen.”
Daar wordt hij naar eigen zeggen echt bloid van. “Van de kleine dingen. Dat ik nog fit ben, dat ik elke donderdag nog met de mannen kan voetballen en van ons vakantiehuisje in Callantsoog kan genieten. Ik voel me wat dat betreft een bevoorrecht mens.”
