Joost Kok heeft zijn werk, zijn vrienden en straks zelfs zijn nieuwe woning te danken aan vrijwilligerswerk. Al 23 jaar zet hij zich in bij festivals, het jongerencentrum en het Huttendorp in Bovenkarspel. “Vrijwilligerswerk doe je niet alleen voor de ander, maar ook voor jezelf.”
Betrokkenheid
Al vanaf het begin van zijn loopbaan, dertien jaar geleden, laat Joost zien hoe betrokken hij is als persoon en in zijn werk als mentor en docent. Hij start zijn loopbaan op een basisschool in Hoorn, maar als een van zijn leerlingen meer aandacht nodig heeft, neemt Joost die zorg op zich.
“De leerling had extra begeleiding nodig en ik vond dat heel leuk om te doen. Ik raakte betrokken bij het gezin en zijn vervolg. Zijn gedrag zat hem in de weg en daardoor kon hij niet meekomen in de klas. We zijn samen gaan kijken wat hij nodig had. Hij had een hekel aan leren, theorie ging hem niet goed af en thuis was hij moeilijk te hanteren. Uiteindelijk bleek dat zijn passie bij de zeevaart lag. Hij is toen gestart op de zeevaartschool in Friesland, waar hij veel beter op zijn plek zat. Toen er later een vacature vrijkwam op de praktijkschool in Grootebroek, belde een vriend me op: ‘Dit is echt iets voor jou, dit moet je doen.’” En zo wordt Joost ICT-docent op de praktijkschool in Grootebroek.
Coronacrisis
Op de praktijkschool leren leerlingen niet uit boeken, maar vooral door te doen: koken, horeca, houtbewerking, groen, dieren en planten of mediawijsheid. Wanneer tijdens de coronacrisis alleen nog digitaal les kan worden gegeven, besluit Joost vlogs te maken voor zijn leerlingen. “Alles was toen zo serieus. Er was zoveel ellende over mensen die ziek werden of overleden door corona. Met de vlogs wilde ik de lessen wat luchtiger maken. En eerlijk gezegd verveelde ik me ook een beetje. Het werd een soort bezigheidstherapie.”
Joost maakt een filmpje waarin wc-rollen de hoofdrol spelen – geïnspireerd door de run op toiletpapier aan het begin van de coronacrisis. Het slaat meteen aan bij zijn leerlingen en gaat daarna ook online viraal. In de video laat Meester Joost zien wat je allemaal kunt doen met zoiets simpels als een wc-rol: balanceren, uitrollen (hoe ver kom je?) en zelfs het tellen van de vellen papier op een rol. Uiteindelijk belanden de filmpjes zelfs bij medewerkers van een zorgboerderij in Drenthe, waar de opdrachten worden opgenomen in het dagprogramma voor de bewoners.
Respect
Wat Joost zijn leerlingen – en jongeren in het algemeen – vooral wil meegeven is respect. Hij leert ze om met een open blik een gesprek in te gaan. “Veel ouders denken dat dit vanzelf bij kinderen aanwezig is. Maar al op jonge leeftijd hebben kinderen een sterke mening: ‘dat is stom’. Ik vraag ze dan juist: hoe zou een ander hierop reageren? Het belangrijkste is dat je luistert en in gesprek blijft, ook als je het niet eens bent.”
Ook uit zijn eigen leven haalt Joost die les. “Probeer je eigen vooroordelen los te laten. Je kent iemand pas echt als je met diegene hebt gesproken. En behandel de ander zoals je zelf behandeld wilt worden. Ik ben inmiddels twintig jaar uit de kast. Toen ik dat vertelde, had iedereen er wel een mening over. Mensen die je niet met respect behandelen, laat je los. Dat is voor mij een belangrijke les en misschien ook wel de brug naar mijn kernwaarden. Die wil ik graag meegeven aan de nieuwe generatie.”
Vrijwilligerswerk
Joost doet naast zijn werk als docent ook veel vrijwilligerswerk. Als we hem ernaar vragen, reageert hij lachend: “Zo, heb je even? Dit jaar was mijn 23ste editie van het Huttendorp in Bovenkarspel. Daar ben ik al heel lang bij betrokken. Bij het jongerencentrum begon ik al toen ik zestien was. Je rolt er vanzelf in: eerst meehelpen bij kleine activiteiten, daarna op verschillende festivals in de omgeving. Zo ben ik ook als presentator bij radiostation WEEFF terechtgekomen.”
Vrijwilligerswerk heeft Joost veel gebracht: zijn werk, zijn vrienden en straks zelfs zijn nieuwe woning in Enkhuizen. “Je doet het niet voor jezelf, maar voor de ander. Je stapt even uit je eigen malaise, raakt in gesprek en krijgt nieuwe inzichten. Dat geeft energie en houdt je gezond. Het hoeft niet groot te zijn: een keer boodschappen doen of de hond uitlaten kan al genoeg zijn en vaak levert het je ook nieuwe vrienden op. Dankzij vrijwilligerswerk zijn al deze dingen op mijn pad gekomen. Het is allemaal via via gegaan. Dat is ook wel iets heel Westfries en daar ben ik enorm dankbaar voor.”
Bloid
En precies dat Westfriese gevoel.. samen dingen doen en elkaar verder helpen, maakt Joost bloid. “Ik sta dan ook heel bloid in het leven. De Westfries doet dingen graag samen: samen naar voetbal, samen de kroeg in, samen zingen in het koor, samen kaarten in het buurthuis. De Westfries is niet graag alleen en ik ook niet.
We hebben de behoefte om elkaar te ontmoeten bij kermisborrels of op Lappendag. Dat is echt een oertraditie. We blijven er zelfs voor thuis. Zelf ben ik dan niet veel op de kermis, maar sta ik liever achter de bar om vrijwilligerswerk te doen. Samen iets voor de maatschappij betekenen én samen gezelligheid hebben: dat past mij het beste. Als het maar samen is.”
